Tapu & Hukuk 30 Temmuz 2026

Tapuda Şerh, İpotek ve Haciz Ne Anlama Gelir?

Tapu kaydındaki takyidatların (şerh, ipotek, haciz) ne anlama geldiğini ve gayrimenkul alımından önce nasıl sorgulanacağını açıklıyoruz.

Bir gayrimenkul satın almadan önce fiyat kadar önemli olan bir başka konu vardır: tapu kaydının temiz olup olmadığı. Tapuda yer alan şerh, ipotek ve haciz gibi kayıtlara topluca takyidat denir ve bunlar taşınmazın alım-satımını doğrudan etkiler. Bu yazıda şerh, ipotek ve haczin ne anlama geldiğini ve alım öncesi takyidat sorgusunun nasıl yapılacağını açıklıyoruz.

Takyidat Nedir?

Takyidat, tapu kaydı üzerindeki hak ve kısıtlamaların genel adıdır. Bir taşınmazın üzerinde ipotek, haciz, şerh, beyan veya irtifak gibi kayıtlar bulunabilir. Bu kayıtlar taşınmazın kullanımını, satışını veya devrini sınırlayabilir. Bu yüzden alıcı için ilk adım, tapu kaydındaki tüm takyidatları görmektir.

Şerh Ne Anlama Gelir?

Şerh, bir hakkı veya durumu üçüncü kişilere duyurmak için tapuya işlenen kayıttır. Örneğin satış vaadi sözleşmesi şerhi, kira şerhi veya aile konutu şerhi gibi türleri vardır. Şerh, taşınmazın satışını her zaman engellemez ancak alıcının bu hakka katlanması gerekebilir. Bu nedenle şerhin türü ve içeriği mutlaka incelenmelidir.

İpotek Nedir?

İpotek, bir borcun teminatı olarak taşınmaz üzerine konulan haktır. Genellikle konut kredisi kullanıldığında banka lehine tesis edilir. İpotekli bir taşınmaz satılabilir; ancak borç ödenmezse alacaklı taşınmazı sattırma hakkına sahiptir. Güvenli alım için ipoteğin fekki (kaldırılması) genellikle devir anında banka kanalıyla yapılır.

Haciz Nedir?

Haciz, bir alacağın tahsili amacıyla icra müdürlüğü tarafından taşınmaza konulan kısıtlamadır. Hacizli bir taşınmazın devri ciddi risk taşır; çünkü taşınmaz icra yoluyla satışa çıkarılabilir. Üzerinde haciz bulunan bir gayrimenkulü almadan önce mutlaka uzman ve hukuki destek alınmalıdır.

Alım Öncesi Takyidat Nasıl Sorgulanır?

Takyidat sorgusu, malikin izniyle ilgili Tapu Müdürlüğünden veya e-Devlet üzerinden yapılabilir. Alıcı, tapu kaydındaki tüm şerh, ipotek ve haciz kayıtlarını incelemeli; belirsiz durumlarda satışı ertelemelidir. Kaparo ve ödemeler yalnızca kayıt temiz olduğunda ve yazılı biçimde yapılmalıdır.

Güvenli tapu ve takyidat kontrolü için Armet Emlak & Harita yanınızda: (0242) 417 72 72 · armetinsaatemlakharita.com